Bij elk grondwerk hou je grond over. Een oprit uitgraven van 60 m² met een fundering van 40 cm levert al snel 24 m³ los materiaal op — en los uitgegraven grond zwelt met ongeveer 25 %. Dat zijn zo'n dertig kubieke meter die ergens naartoe moeten.
De grondverzetregeling
In Vlaanderen valt grondverzet onder het VLAREBO. De kern: van zodra je meer dan 250 m³ grond uitgraaft, of als je grond afkomstig is van een verdacht terrein (bijvoorbeeld een voormalige stookolietank, garage of landbouwbedrijf), heb je een technisch verslag nodig. Dat verslag wordt opgemaakt door een erkend bodemsaneringsdeskundige en beoordeeld door een erkende bodembeheerorganisatie zoals Grondbank of Grondwijzer.
Blijf je onder de 250 m³ en is je terrein niet verdacht, dan heb je geen technisch verslag nodig. Dat betekent niet dat je vrij spel hebt: de grond moet nog altijd naar een toegelaten bestemming.
Waar mag de grond naartoe?
Er zijn vier realistische bestemmingen. Hergebruik op eigen terrein is altijd de goedkoopste: ophogen, een talud maken, een verhoogd plantvak vullen. Vervolgens is er afvoer naar een TOP (Tussentijdse OpslagPlaats), naar een CGR (Centrum voor Grondreiniging) als de grond verontreinigd is, of rechtstreeks naar een andere werf die grond nodig heeft. Grond zomaar bij een kennis in de wei kieperen is een milieu-inbreuk, ook als het propere teelaarde is.
Wat kost het?
Reken voor afvoer van niet-verontreinigde grond op 12 tot 25 euro per ton, transport inbegrepen, afhankelijk van de afstand tot de verwerker. Eén kubieke meter grond weegt ongeveer 1,6 ton. Voor die dertig kubieke meter uit ons voorbeeld zit je dus al snel aan 600 tot 1.200 euro. Verontreinigde grond kan oplopen tot 60 euro per ton.
Bespaar met een slim grondplan
De goedkoopste kubieke meter is degene die je niet afvoert. Bekijk vóór de graafwerken waar je grond kan hergebruiken: onder een gazon dat je toch heraanlegt, in een plantberm, als ophoging achter een keermuur. Scheid ook teelaarde van onderliggende grond — teelaarde is waardevol en wil je zeker houden. Een goede vuistregel: schraap de bovenste 20 tot 30 cm apart af en leg ze op een aparte hoop.
Containers of afvoer per vracht
Voor kleine hoeveelheden tot 10 m³ is een container praktisch. Vanaf ongeveer 15 m³ wordt afvoer met kipwagen of container van 20 m³ voordeliger per kubieke meter. Voorzie op je terrein een vlakke, bereikbare plek waar de container mag staan; op de openbare weg heb je een inname openbaar domein nodig bij je gemeente.
Bewijsstukken bijhouden
Bewaar je afvoerbonnen minstens vijf jaar. Bij verkoop van je woning kan een bodemattest vragen oproepen over uitgevoerde grondwerken, en dan zijn die bonnen je enige bewijs dat de grond correct is verwerkt.
Fundament regelt bij grondwerken de volledige afvoer inclusief technisch verslag waar nodig, of levert je enkel de container als je zelf graaft. Bij oplevering krijg je alle bonnetjes netjes samen.